Hipoteka przymusowa i przewłaszczenie.
Przeniesienie własności nieruchomości na zabezpieczenie według Kodeksu cywilnego stanowi sposób przejścia własności w drodze umowy (art.155-166 KC). Umowa przenosząca własność jest umową o podwójnym skutku zobowiązująco - rozporządzającym. Pomimo rozbieżności w orzecznictwie i piśmiennictwie generalnie dopuszczalne jest przewłaszczenie na zabezpieczenie nieruchomości. Jest to instytucja prawna bardzo skomplikowana, specyficzna i obszernie opisywana w literaturze prawniczej. Można posłużyć się uproszczeniem, iż jest to proces dwuetapowy tj. bezwarunkowe przeniesienie własności nieruchomości przez dłużnika na rzecz wierzyciela, z mocy umowy zobowiązująco – rozporządzającej. Wówczas następuje rzeczywiste przeniesienie własności. Drugim etapem jest zawarcie w tej samej umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie – zobowiązania do powrotnego przeniesienia własności przez wierzyciela na rzecz zbywcy, jeżeli jego zabezpieczona wierzytelność zostanie zaspokojona - warunkowe zobowiązanie do bezwarunkowego przeniesienia własności. W konsekwencji pierwszy etap prowadzi do przejścia własności na rzecz powiernika. Windykacja w Białystoku czy innych miastach na wschodzie kraju, to częste praktyki, jak opisana w niniejszym artykule. Jednocześnie strony zawierają umowę powierniczą, określając w niej wzajemne prawa i obowiązki przez czas trwania stosunku powierniczego. W drugim etapie powierzający zawiera z powiernikiem umowę, na mocy której powiernik występujący tym razem jako zbywca, zobowiązuje się jako względem powierzającego, występującego w roli nabywcy, do przeniesienia własności nieruchomości. Ziszczenie się warunku skutkuje bowiem powstaniem po stronie powierzającego roszczenia w stosunku do powiernika o przeniesienie własności, czyli o zawarcie umowy rzeczowej. Hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym ujawnionym w księdze wieczystej. Przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece stwierdzają, iż wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stałą się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Stąd wynika, że bez względu na roszczenie byłego właściciela o powrotne przeniesienie na niego własności z chwilą ziszczenia się warunku, hipoteka nadal będzie obciążać nieruchomość. Przepisy dopuszczają także obciążenie hipoteką część ułamkową nieruchomości, jeżeli część tak stanowi udział współwłaściciela. Należy pamiętać, że w doktrynie prawa hipotekę opisuje się jako prawo akcesoryjne, to znaczy takie, które nie ma prawa bytu bez wierzytelności, którą zabezpiecza. Zgodnie bowiem z artykułem 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zabezpieczenie wierzytelności hipoteką jest bardzo korzystne dla wierzyciela hipotecznego, gdyż może on dochodzić zaspokojenia swojej wierzytelności z obciążonej nieruchomości bez względu na to, kto stał się jej właścicielem, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi. Odpada konieczność poszukiwania ukrytego majątku dłużnika poprzez zatrudnianie wywiadowni gospodarczej lub komornika. Hipoteka nie ogranicza dłużnika jako właściciela w rozporządzaniu nieruchomością (w praktyce może ją dłużnik nawet zbyć, z tym, że np. bank także gdy nieruchomość przejdzie już na nabywcę może z niej zaspokoić swoją wierzytelność). Aby jednak do tego doszło wierzyciel musiał wystąpić do sądu o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu zasądzającemu od dłużnika rzeczowego określoną sumę pieniężną. Sąd powinien zastrzec mu prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność, o ile prawo to nie jest zastrzeżone już w tytule egzekucyjnym. Hipoteka zapewnia wierzycielowi hipotecznemu (bankowi) przywilej, polegający na możliwości zaspokojenia się z nieruchomości z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Oznacza to, że w razie egzekucji z nieruchomości z sumy uzyskanej z licytacji będzie spłacony najpierw wierzyciel hipoteczny, a dopiero po nim wierzyciele osobiści właściciela, w miarę środków pozostałych na ich zaspokojenie.
Tagi: egzekucja komornicza, hipoteka, nieruchomość, windykacja, wywiadownia
Zobacz także: Oddaj swój głos:
(0 głos/głosów, ocena: 0 na 5)
Loading ...